-deur Jenny Basson

Die verhouding tussen ouers en hulle kinders

Die onskuldiges wat in die egskeiding en tweede huwelik verstrengel raak, is sonder twyfel die kinders. Een van die grootste foute wat ouers maak, is om te ver-onderstel dat hulle altyd weet wat die beste vir hulle kinders is.
Kinders druk hulle verdriet en woede anders as volwassenes uit en word selde die kans gegun om ’n sê te hê oor belangrike besluite wat hulle lewens en toekoms gaan raak. Die ouers stoot die meeste van hulle kinders se besware opsy omdat hulle voel die kind nie al die implikasies verstaan nie.
Kinders dra dikwels die skuld wanneer ouers in ’n tweede huwelik probeer om hulle voete in die nuwe verhouding te vind.
Humeure vlam op en ouers haal hulle frustrasie op die kinders uit wat bloot die vrede tussen hulle geskeide ouer en die nuwe
stiefouer (byvoorbeeld die pa en die stiefpa) wil bewaar.

Kinders in ’n strydveld vasgevang
Kinders word ook dikwels tussen strydende geskeide ouers vasgevang en word die klankbord vir negatiwiteit teenoor die voormalige huweliksmaat. Dit is nie ongewoon vir ’n ma in ’n stiefouersituasie om vasgevang te voel tussen ’n nuwe eggenoot en haar eie kind nie. Wanneer daar konflik is, moet ouers die kinders gerusstel dat die rusie nie hulle skuld is nie.
Kay onthou dat haar ma in hulle gesins-opset nie vir haar kinders opgekom het nie, en inderwaarheid haar kinders op verskeie maniere gemanipuleer het om vir haar jammer te voel. April het uit ’n gesin gekom wat geneig was om die skuld op haar te pak wanneer iets skeefgeloop het. As volwassene het April die volgende aan haar ma te sê: “Ek het baie gevoelens gehad wat ek graag met jou wou deel. Ek wou net hê dat jy na my moet luister; erkenning gee aan my emosies en my laat veilig voel. Maar jy het nie. In plaas daarvan het jy my laat voel dat ek vir al die ongelukkigheid in ons gesin verantwoordelik was.”

Wees sensitief vir hulle behoeftes
Susan het in ’n stiefgesin grootgeword waar daar groot bitterheid oor ’n vorige eggenoot was. In antwoord op ’n vraag hoe ouers kinders in hierdie situasie moet hanteer, het sy geantwoord: “Jy moenie die foute van die ander ouer met jou kinders bespreek nie. Ons kry een stel ouers in hierdie lewe, in lief en leed, en ons moet toegelaat word om hulle vrylik lief te hê. Die hart van ’n kind, oud of jonk, is groot genoeg om alle ouers lief te hê – selfs stiefouers.”
In ’n ander geval is Jenny nooit toegelaat om haar biologiese pa te noem nie en dit het tot groot konflik tussen haar en haar ma gelei. “Op daardie tydstip het ek nodig gehad dat jy een ding moes verstaan – Ek het my pa gemis! Ek wou net hê dat jy my uitlos…”

Koester realistiese verwagtinge
Die verwagtinge wat stiefpa’s van hulle stiefkinders het, kan soms onrealisties wees. Die stiefpa beweeg dikwels te vinnig in die rol van ‘pa’ in en neem aan dat die stiefkinders sy reëls sal gehoorsaam. ’n Kind wat oor naweke van een gesin na die ander trek, bevind hom-/haarself in verskillende dissiplinêre stelsels en dit kan tot groot angs in die kind lei.
Stiefseuns byt veral die spit af teen die stiefpa se gramskap wat die lewe vir hulle baie moeilik kan maak. Chris het in ’n stiefgesin grootgeword waar hy gevoel het dat hy aan uiters streng reëls gehoor moes gee. Hy is voortdurend gekritiseer en uitgeskel en het gevoel dat hy niks reg kon doen nie.

Wat kinders die meeste van pa’s en stiefpa’s benodig
Ken Canfield van die National Centre for Fathering sê: “’n Dringende uitdaging wat geskeide vaders van hierdie generasie in die gestig staar, is dat hulle die verlede in perspektief moet sien met ’n hernieude toewyding om ’n uitstekende verhouding met hulle kinders te bou.”
Tim Clinton meen dat pa’s / stiefpa’s ’n band met hulle kinders moet vorm soos God se bedoeling vir hulle as vaders was om te doen. Die sleutelbehoeftes moet in die verhouding tussen pa’s en hulle kinders vervul word, of dit nou hulle eie kinders of stiefkinders is.

Ses sleutelbehoeftes van kinders
• Tyd: Kinders spel liefde as T-Y-D. Daar is geen plaasvervanger daarvoor nie
• Aanraking: Hou hande vas, kam hulle hare, stoei met hulle, raak hulle ten minste een honderd keer per dag liefdevol aan
• Gesels: Kommunikasie is meer nieverbaal as verbaal. Wees versigtig wat jy sê en leer om te praat oor wat beide van julle interesseer en nie net vir jou nie
• Teerheid: Jy weet reeds of jy na aan jou kind se hart is of nie. Leer hoe hy/sy liefde gee en ontvang en gee hulle ’n oordosis liefde. Elke kind verdien ten minste een persoon wat dol oor hulle is
• Om te leer: Moenie ’n kans laat verbygaan om jou kind belangrike lewenslesse te
leer nie
• Volharding: Die moeilikste deel daarvan om iets aan te pak is om dit vol te hou. Jou hart vir hulle (jou huidige belegging in hulle) is waarop hulle later in die lewe gaan staatmaak. Die waarheid is dat hulle voor jy jou oë uitvee, die nes verlaat, moet dus nooit tou opgooi nie

’n Bybelse vermaning aan vaders
“Vaders, moenie julle kinders so behandel dat hulle opstandig word nie,” Ef 6:4. Uit die eerste gedeelte van die teksvers kom die volgende vermaning: moenie een kind voortrek nie; moenie jou kinders afskeep nie; moenie oorbeskermend wees nie; moenie hulle ontmoedig nie; moenie hulle uniekheid miskyk nie en moenie te wetties wees nie. “Maar maak hulle groot met tug en vermaning soos die Here dit wil.” Doen dit deur jou voorbeeld; deur onderrig; deur dissipline en deur liefde.

Wat kinders die meeste van ’n ma en ’n stiefma benodig
• Hulle het ’n ma nodig wat nie dink dat sy volmaak is nie. Probeer om die beste ma te wees, maar leer ook om gemaklik met jou minder-as-volmaakte self te wees!
• Hulle het ’n ma nodig wat tyd aan hulle bestee. Wees minder ingestel daarop om alles perfek te hê en bestee meer tyd saam met jou kinders
• Hulle het ’n ma nodig wat luister. Ons praat graag, maar luister ons werklik na ons kinders?
• Hulle het ’n ma nodig wat hulle koester. Kinders het koestering net so nodig as kos. “Skoonmaak en skrop kan tot môre wag; want babatjies word groot – dit het ons tot ons verdriet geleer. Bly dus stil spinnerak; stof, gaan slaap. Ek sus my baba, want babas bly nie lank so klein nie.”
• Hulle het ’n ma nodig wat lag. Hê pret. Ons is geneig om te ernstig te wees. Geniet jou kinders
• Hulle het ’n ma nodig wat hulle uitstekend leer. Vind uit hoe hulle die beste leer en wat hulle belangstellings is. Leer hulle die no-dige beginsels wat noodsaaklik is vir hulle om volwasse, verantwoordelike, gedis-siplineerde, liefdevolle en sorgsame mense te word
• Hulle het ’n ma nodig wat hulle onvoorwaardelik liefhet

Moet nooit tou opgooi nie!
Moet nooit tou opgooi met jou kinders nie, selfs al lyk die pad soms duister en klipperig. Spreuke 22:6 lui: “Gee leiding aan ’n jongmens oor hoe hy moet leef, en hy sal ook as hy al oud is nie daarvan afwyk nie.”
Selfs al voel jy soms daarna om maar die handdoek in te gooi, laat God jou lei en jy sal uiteindelik sukses behaal. (Op ’n persoonlike noot, my kinders – biologiese en stiefkinders – is almal al iets in die twintig en ek weet verseker dat toe ek ’n laagtepunt bereik het, dit God was wat my daardeur gelei het en ons almal bymekaar gehou het. Tot vandag toe is ons almal baie goeie vriende.)

’n Gebed vir ouers
Laastens, is hierdie ’n gebed wat elke ouer herhaaldelik oor die kosbare lewens kan bid wat aan ons toevertrou is: “Laat ek hulle nie verbitter nie. Laat ek hulle nie ignoreer nie. Laat ek my nie van hulle onttrek nie. Laat hulle my nie uitmergel nie. Laat ek nooit uittree uit die stryd vir hulle harte nie. Laat ek nie te swaar op hulle neerkom vir te lank nie.
Laat ek nie hulle vormende harte uitlag of bespot nie. Laat ek nie hulle hoop ontsê of knak nie. Laat ek met onderskeidende wysheid na hulle luister. Laat ek verby hulle probleem kyk en in hulle hart en siel sien. Laat ek ferm wees sonder om hulle ooit onveilig te laat voel.
Skenk my die geduld van Job ongeag hoe lank die reis is. Laat ek hulle liefhê totdat hulle dit weet. Laat ek hulle bemoedig en opbou in hulle geloof. Laat ek hulle oor en oor van Jou liefde vir hulle vertel.”


Die hantering van stiefma-negatiwiteit

Dit is ’n hartseer en ontnugterende feit dat die egskeidingsyfer vir tweede huwelike wêreldwyd ten minste 10% hoër is as vir eerste huwelike. Met die eerste oogopslag sou dit ’n mens verras, omdat ’n mens per slot van sake met al die ervaring wat tydens die eerste huwelik opgedoen is, tog sekerlik weet hoe om die huwelik die tweede keer te benader – dan nie? Wat loop dus skeef? Daar word dikwels gesê dat paartjies uit eerste huwelike ter wille van die kinders bymekaar bly, maar dat tweede huwelike weens die kinders skei. Saamgevoegde ge-sinne het kwessies wat eie aan hulle is, veral op die gebied van:
• Moederlike (stiefmoederlike) negatiwiteit teenoor stiefkinders
• Dissipline – kinders van verskillende huis-houdings word verskillend gedissiplineer
• Ouerlike konflik (veral met ekse)
• Die identiteitskrisis wat ’n kind in die gesig staar tydens die skuif van een huishouding na die ander

Verskillende waardestelsels
Moederlike negatiwiteit ten opsigte van stiefkinders is ’n goed nagevorsde oorsaak van konflik binne die nuwe huwelik. ’n Nuwe vrou betree die huwelik met die verwagting dat sy tot in ewigheid die belangrikste in haar man se lewe gaan wees. Wat sy neig om te vergeet, is dat hy kinders het en dat hulle eer-ste in sy lewe was voordat hy haar ontmoet het. Wanneer die kinders nie hoofsaaklik by die pa woon nie, kan hy hulle dikwels slegs een keer per week sien (as hy gelukkig is).
Dit is opsigself ’n probleem vir die pa omdat die laaste ding wat hy wil doen, is om sy kinders enigsins van sy liefde vir hulle te vervreem. Wanneer kinders die stiefma se huishouding betree, koester sy verwagtinge van hierdie kinders in haar huis (sonder om dit te besef). Wat nie in berekening gebring word nie, is dat die kind ’n ander rol in sy bio-logiese ma se huis vervul .
Miskien kom hulle van ’n omgewing waar die waardestelsels verskil van die stiefma en hulle pa se nuwe gesin. By hulle eie woning word hulle miskien toegelaat om met hulle voete op die bank te sit en skyfies te eet terwyl hulle TV kyk, terwyl die verwagting van die nuwe stiefma geheel en al daarvan verskil – geen voete op die bank nie en skyfieseet word slegs in die kombuis toegelaat!
Die kinders word in hierdie verskillende verwagtinge vasgevang en soms ervaar hulle geweldige trauma wat met slegte gedrag
gepaardgaan, of in die ergste scenario, die kind wat nie meer vir sy/haar pa of ma wil gaan kuier nie.

Basiese reëls om te volg
Laura Petherbridge gee in haar boek, ‘The Smart Step Mom’, ’n paar basiese reëls wat stiefma’s moet volg ten einde vrede en harmonie in die huishouding te bewerkstellig, eerder as vervreemding. ’n Stiefma:

• Gee nie voor dat ’n tweede huwelik dieselfde is as die eerste nie, en sy verwag nie dat almal gelukkig moet wees nie
• Erken dat dit normaal is om stiefkinders op ’n ander manier as biologiese kinders lief te hê
• Maak tyd om die kinders te leer verstaan, wat verlies en lojaliteitskonflikte moet hanteer. Haar doel is om verdriet waar moontlik te verlig, eerder as om meer chaos te veroorsaak
• Erken dat kinders dikwels voel dat hulle ontrou teenoor hulle biologiese ma is as hulle vriendelik teenoor hulle stiefma is
• Betree nie oorhaastig haar man se ouer-
skapsrol nie, selfs al sou hy weier om dit te doen
• Bespreek kwessies rakende die kinders met haar man in privaatheid en met respek
• Is voorbereid. Sy is nie naïef of word onkant gevang deur komplekse stiefgesinskwessie nie. Sy is aanpasbaar om sake waarop sy nie voorbereid was nie, te kan hanteer
• Het ’n sterk ondersteuningstelsel van ander vroue wat haar waardes deel
• Poog om in vrede met die biologiese ma te leef en vra God om haar te help om dinge uit die biologiese ma se oogpunt te kan sien
• Probeer nie om die ma se plek vir die kinders te vervang nie, hulle het reeds ’n ma. Sy dring ook nie daarop aan dat die kinders haar “mamma” noem nie
• Erken dat sy nie die vrug van haar opoffe-ring sal sien voordat die kinders volwassenes
is nie
• Weerstaan die negatiewe etiket wat aan die rol van stiefma kleef
• Glo dat haar waarde bepaal word deur die prys wat Jesus vir haar betaal het en dat sy kosbaar in God se oë is. Hierdie bewust-heid gee haar volhoudende vrede, selfs gedurende moeilike tye

Moenie ontmoedig word nie
As jy ’n stiefmoeder is, moet jy nie ontmoedig word as jy voel dat jy nie bogenoemde reëls kon volhou nie. Ons leer gedurig van ander wat die pad voor ons gestap het. Hoe wonderlik is dit om te weet dat ons ’n Verlosser het wat vir ons gesterf het sodat ons Sy krag en berading kan ervaar wanneer ons dit nodig het.
Op ’n persoonlike trant: Ek het myself BSM genoem, uitgespreek ‘ besem’, vir ‘ bose stiefma’, maar sedertdien het ek ervaar dat dit moontlik is om op te gradeer en ‘beste stiefma’ te word! Dit mag met tye nie maklik wees nie, maar danksy ’n goeie sin vir humor en die Here se leiding is goeie samevoeging van die twee gesinne moontlik.


Click here to KEEP UPDATED on the latest news by subscribing to our FREE weekly newsletter.

Return to Home

Share Your Thoughts


By signing in, you agree to receive our fantastic weekly afrikaans2letter.
You may opt out at any time, although they're pretty good ;)