–deur Peter Hammond

In Spreuke word wysheid as ’n wonderlike vrou voorgestel, wat deur ons liefgehê en die hof gemaak moet word, wat ’n geliefde lid van ons gesin moet word en aan wie ons lewenslank getrou moet bly.

“Roep die wysheid nie, en verhef die verstandigheid nie haar stem nie? Op die top van die hoogtes langs die weg, op die kruispunt van die paaie staan sy, aan die kant van die poorte by die uitgang van die stad, by die ingang van die deur roep sy hard-op: …almal wat my haat, het die dood lief.”  Spreuke 8:1,2,36.

In Spreuke 9:1-12 lees ons van die wyse vrou wat haar huis met kennis en begrip bou. 


Vermy dwaasheid

Dwaasheid word as ’n prostituut voorgestel wat met vleitaal mans met verleidelike voorstelle lok en verlei. Dwaasheid sal jou broodwinning en integriteit verwoes. Dwase idees is gevaarlik en vernietigend.


Alles het gevolge

Die boek Openbaring plaas ook die twee vroue wat in konflik is in teenstelling met mekaar: Die Bruid van Christus en die slegte vrou van Babilon. Die Bybel konfronteer ons dikwels met keuses: Lewe of dood? Lig of duisternis? Hemel of die hel? Wat ons saai, sal ons maai. Alles het gevolge. Elke gedagte, daad, selfs ingesteldheid, het gevolge.


Meer werd as edelstene

Watter vrou jy kies, sal groot gevolge hê. Spreuke sluit af met die akrostiese hoofstuk 31, wat die goeie vrou, moeder, buurvrou en handelaar beskryf wat noodsaaklik is vir ’n goeie, stabiele, gesonde gesinslewe en wat “meer werd is as edelstene.”


Dwaasheid beskryf

Daar is meer as sewentig spreuke wat ’n dwaas beskryf. ’n Dwaas is: oningelig, hardkoppig, verwaand, roekeloos, vermetel, onbedagsaam, spandabelrig, onverantwoordelik, onbeskof, ligsinnig, stuurs, ver-
velig, twisgierig, humeurig, eiewys, luidrugtig, selfsugtig en bot.

Dwase verkies fiksie bo die werklikheid, fantasie bo feite. Hulle verkies illusie bo die waarheid en verdigsel eerder as geskiedenis. Hulle verkies vermaak bo onderrig. Die dwaas is hinderlik en gevaarlik. Hy besorg sy ouers smart. “Wie op homself vertrou, is ’n dwaas; wie hom deur wysheid laat lei, is veilig.” Spreuke 28:26.


Tipes dwase

Die sterre van die dwase se vertoning is: Bewysstuk (A): die spotter – sinies en krities oor alles en almal behalwe homself.

Bewysstuk (B): die luiaard – die lui mens wat aan sy bed vasgeskarnier is. Hy bly omdraai in sy bed en kom niks verder as om soos ’n deur te wees wat op skarniere ronddraai nie. “Alreeds hy wat hom slap hou in sy werk, hy is ’n broer van ’n verwoester.” Spreuke 18:9. “’n Seer tand, ’n voet wat meegee, so is dit om in gevaar staat te maak op ’n onbetroubare mens.” Spreuke 25:19.


Sondes van die tong

Een van die sleutelonderwerpe in Spreuke is die sondes van die tong. Woorde kan diep sny. Woorde kan onbedagsaam, onbeholpe en wreed wees. Iemand se selfbeeld kan deur woorde vernietig word. Selfs ons fisieke gesondheid kan deur woorde beïnvloed word. Ons oortuigings, geloof en ingesteldheid kan deur woorde gevorm word. Woorde kan ten goede of ten kwade ’n ontsaglike uitwerking hê. Onder die sewe gruwels wat die haatlikste vir God is en in Spreuke 6 genoem word, is die sondes van die tong.


Beperkinge van woorde

Spreuke dui ook aan dat woorde hulle beperkinge het. Woorde is nie plaasvervangers vir dade nie. Die tong kan feite nie verander nie. Ontkenning en verbeeldingryke verskonings kan nie die werklikheid verander nie. Woorde kan mense nie verplig om te reageer nie. Selfs die beste onderwyser sal nie ’n student kan onderrig wat geen belangstelling toon nie. Slegs die kwaadgesinde sou enige aandag aan skinderpraatjies skenk.


Opbouende woorde

Spreuke staan vier kategorieë woorde voor:

  • Eerlike woorde – die reguit “ja”, of “nee”
  • Min woorde – hoe minder gesê word, hoe beter
  • Kalm woorde – wat verfris en bemoedig
  • Gepaste woorde – gepas vir die situasie, wat stig en opbouend is. Tyd vir besinning gaan wyse woorde vooraf. Ons moet gewillig wees om te luister, stadig om te praat en stadig om kwaad te word. “Wie sy mond in bedwang hou, behou sy lewe; wie sy mond nie kan hou nie, gaan sy ondergang tegemoet.” Spreuke 13:3.

Wat ons sê, is ’n uitvloeisel van wie ons is. Ons woorde weerspieël ons karakter. “As jy weifel op die dag van nood, is jy nie opgewasse daarvoor nie.” Spreuke 24:10. “Praat sonder om te dink kan soos dolksteke wees; wyse mense bring genesing met wat hulle sê.” Spreuke 12:18. 


Liefde in aksie

Dissipline is ’n liefdevolle handeling. Onverstandigheid is eie aan ’n kind. Kinders is van nature dwaas en het aanmoediging nodig om wys te wees. As jy nie jou kinders onmiddellik tug wanneer hulle verkeerd doen nie, het jy hulle nie lief nie. Spreuke druis in teen die humanistiese filosofie wat deesdae heers!

Ons moet op ’n vroeë ouderdom reeds wyse gewoontes in ons kinders vestig, en hulle ’n Christelike werksetiek aanleer sodat hulle die genot kan smaak om iets te bereik, wat net uit harde, toegewyde werk en wyse besluite kan spruit. ’n Ware vriend sal lojaal, eerlik en bedagsaam wees. “Die wonde deur een wat liefhet, is opreg bedoel, maar die soene deur ’n vyand is oorvloedig.” Spreuke 27:6.


Bestudeer hierdie belangrike boek

Spreuke beslaan 31 hoofstukke, een vir elke dag van die maand. Om ’n hoofstuk van Spreuke te lees, is ’n goeie manier om elke dag te begin. “Vertrou volkome op die Here en moenie op jou eie insigte staat maak nie. Ken Hom in alles wat jy doen en Hy sal jou die regte pad laat loop. Moenie dink jy het die wysheid in pag nie, dien die Here en vermy wat sleg is: dit is die geneesmiddel vir jou, die verkwikking vir jou liggaam.” Spreuke 3:5-8.

Return to Home

Share Your Thoughts


By signing in, you agree to receive our fantastic weekly afrikaans2letter.
You may opt out at any time, although they're pretty good ;)